Khi phân tích chiến thuật bóng đá, việc hiểu rõ giai đoạn tấn công và cách khai thác không gian có chủ đích là vô cùng quan trọng. Giai đoạn tấn công thường ngắn hơn giai đoạn phòng ngự vì nó phụ thuộc nhiều hơn vào sự sáng tạo của các cầu thủ trong một hệ thống, thay vì sự kỷ luật của hệ thống phòng ngự. Bài viết này sẽ đi sâu vào các loại giai đoạn tấn công khác nhau, tầm quan trọng của việc tạo không gian và các pha chạy không bóng, giúp người mới hiểu rõ hơn về bóng đá hiện đại.
Các Loại Giai Đoạn Tấn Công Trong Bóng Đá
Ở cấp độ cao, có ba loại giai đoạn tấn công chính: phản công, bóng dài và xây dựng tấn công có chủ đích. Dù đôi khi chúng có sự giao thoa, điều quan trọng là phải quan sát sự chuyển giao quyền kiểm soát bóng và nhận biết loại nào chiếm ưu thế hơn trong mỗi tình huống, đồng thời phải hiểu đối phương đang ở trong giai đoạn nào.
Sự Khác Biệt Giữa Phản Công và Tấn Công Kiểm Soát Bóng
Một trong những vấn đề lớn khi nhìn vào cách mà Man City chơi là dù ở bất kỳ giai đoạn hay vị trí nào của đối thủ, khi City giành lại quyền kiểm soát bóng, họ luôn cố gắng triển khai giai đoạn tấn công có chủ đích. Đôi khi, đội bóng chơi quá chậm khi lẽ ra phải phản công nhanh chóng. Ví dụ, trong một trận đấu giữa Norwich và Manchester United, khi Norwich kiểm soát bóng, United cần phải phản công nhanh chóng khi quyền kiểm soát bóng chuyển đổi. Nhưng City lại đáp trả bằng một pha tấn công kiểm soát bóng của riêng mình. Đây là sự đối lập trong bóng đá.
Phản Công: Tốc Độ và Thể Lực
Tôi thừa nhận rằng tôi có một sự ưa thích đặc biệt đối với các giai đoạn phản công vì tôi là người Anh, nên tôi cho rằng bóng đá là môn thể thao dựa vào khả năng thể thao của cầu thủ. Các vận động viên rất mạnh mẽ trong các pha phản công, vì đó là cuộc đua về tốc độ và thăng bằng. Tuy nhiên, những câu hỏi về việc làm sao để áp dụng chiến thuật này vào toàn bộ hệ thống cần phải được đặt lên hàng đầu trong suy nghĩ của bạn: Bóng được giành lại ở đâu? Các đội bóng tham gia vào các pha phản công từ những điểm khác nhau trên sân tùy vào đối thủ. Sự tham gia của cầu thủ trong phản công có gì khác biệt so với các giai đoạn tấn công khác? Đợt phản công này đi qua cánh hay trung lộ? Cánh nào? Tại sao? Những cầu thủ “lai” (hybrid players) ở đâu?
Mục Tiêu Cuối Cùng Của Giai Đoạn Tấn Công: Tạo Kiến Tạo
Mọi giai đoạn tấn công đều có mục tiêu lớn là ghi bàn. Tuy nhiên, điều này có thể đơn giản hóa quá mức. Sẽ chính xác hơn nếu nói rằng tất cả các giai đoạn tấn công đều có mục tiêu đưa cầu thủ tấn công vào vị trí thuận lợi trước khung thành đối phương với không gian xung quanh để thực hiện cú sút. Vì vậy, bạn nên nhìn vào cách các pha kiến tạo được tạo ra, không phải bàn thắng.
Tập Trung Vào Hệ Thống Tạo Kiến Tạo
Bàn thắng thường được ghi bởi tiền đạo, những người thường tự đưa ra quyết định liệu có nên sút hay không, dựa trên sự tự do quyết định của họ. Bạn không thể lập ra luật lệ cho điều này như một nhà phân tích. Bạn phải tập trung vào các hệ thống đã tạo ra pha kiến tạo, thay vì nhìn vào tài năng của tiền đạo. Bạn không thể ngăn cản một cú volley từ khoảng cách 30 mét vào góc trên của khung thành. Nhưng bạn có thể ngăn cản đường chuyền đã đưa bóng đến cho họ và tạo ra không gian để họ thực hiện cú sút. Vì vậy, bạn nên nhìn vào cách mà đường chuyền này được phát triển, thay vì chỉ nhìn vào cách bóng đi vào lưới.
Tấn Công Có Chủ Đích và “Vị Duy Nhất” Trong Bóng Đá

Có nhớ bộ phim Mighty Ducks không? Cảnh họ sử dụng đội hình hình chữ “V” để chiến thắng trong những tình huống tưởng chừng như không thể? Đó chính là cách chơi tấn công có chủ đích giống như Barcelona, City, Dortmund, Ajax sử dụng. Đó là việc di chuyển các cầu thủ lên phía trước từng bước một và chuyền bóng xuyên qua các tuyến để kiểm soát quyền sở hữu bóng, đồng thời tạo ra sự quá tải bằng quyền kiểm soát bóng thay vì thể lực.
Kiểm Soát Bóng và Giảm Thiểu Rủi Ro
Tôi có thể sẽ khiến nhiều người giận dữ ở đây (nhưng nếu bạn nghĩ về Mancini, bạn có thể sẽ hiểu tôi) nhưng hệ thống chuyền bóng của Barcelona/Ajax/City/Dortmund thực sự là hệ thống cẩn trọng và phòng ngự nhất có thể. Nó cố gắng giảm thiểu rủi ro ở mọi phần của sân và với mỗi đường chuyền có thể. Những đội bóng này (và tôi bao gồm đội của mình) thực sự là phiên bản tấn công của những tay đấm boxe thủ ngoài vòng để tránh bị trúng đòn. Một chiến thuật rất thận trọng, ngại va chạm.
Tất nhiên, bóng đá đỉnh cao luôn là sự cân bằng chính xác giữa hệ thống rủi ro/phần thưởng, vì vậy những đội bóng đi từng bước một như vậy thắng 8-0, còn những đội đẩy cao chiến thuật tấn công lại bị thua 8-0. Một phần của sự bi quan của tôi về bóng đá đến từ việc phát triển một môn thể thao khuyến khích tính thực tế hơn là tinh thần; không có những người hùng trong bóng đá hiện đại và điều đó khiến nó trở nên tồi tệ hơn. Tôi sẽ sẵn sàng hy sinh một phần cơ thể mình để có thể chứng kiến một Maradona trẻ xuất hiện. Người đó thật sự không sợ gì cả và không chỉ muốn bỏ qua việc xây dựng bóng đá chậm rãi; anh ấy thực sự cần điều đó để sút càng nhiều lần càng tốt. Những thiên tài bị tổn thương luôn là những cầu thủ giỏi nhất và tỷ lệ bàn thắng trên phút của họ luôn làm lạc hướng toàn bộ vấn đề. Chúa ơi, tôi nhớ Maradona.
Theo Dõi Các Pha Chạy Không Bóng (Shadow Runs)
Một điều khác mà bạn nên chú ý trong giai đoạn tấn công là các “shadow runs” (chạy bóng bóng). Tôi từng bị chỉ trích trên đây một thời gian trước vì đã nói về lý do tại sao Barry tuyệt vời mà không giải thích đúng, vì vậy tôi sẽ thử giải thích rõ hơn tại đây.
-
Một “active run” là một pha chạy có mục đích, đơn giản là để nhận bóng.
-
Còn một “shadow run” là pha chạy không bóng để di chuyển cầu thủ ra khỏi vị trí của đối phương.
-
Một “inactive run” là pha chạy không bóng với mục đích di chuyển vào không gian mà pha chạy bóng bóng đã tạo ra.
Có rất nhiều thuật ngữ khác nhau cho những pha chạy này, và thuật ngữ của tôi không giống như mọi người. Các khóa học đã được cập nhật kể từ khi tôi học những thứ này, nên bạn có thể bỏ qua nếu thấy khó hiểu.
Để không bỏ lỡ những phân tích chuyên sâu về chiến thuật hay các tin tức bóng đá nóng hổi, hãy truy cập ngay Xoilac TV!